Erken Arkeen(Eoarchean) Zamanı
Arkeen Üst Zamanı‘nın ilk alt zamanı olan Erken Arkeen(Eoarchean) Zamanı, yaklaşık 4 milyar 31 milyon yıl önce Hadean Zamanı‘nın bitişiyle başlayıp yaklaşık 3,6 milyar yıl önce Eski Arkeen Zamanı‘nın başlamasına dek sürmektedir.
Dünya’nın en eski kayaçlarından kimileri bu zamanda oluşmuştur Nuvvuagittuq, Quebec, Kanada’daki 4,28 milyar yıl yaşındaki yeşiltaş kuşaklarında bulunmaktadır. Ayrıca Kanada’nın Kuzeybatı Bölgesi’nde 4 milyar yaşındaki Acasta gnaysları, Grönland’ın güneybatısında 3,8 milyar yıl yaşındaki Isua yeşiltaş kuşağı da bu dönemde oluşan kayaçlara örnekler barındırmaktadır. Bunlarla birlikte Avustralya’nın Jack Hills bölgesinde bulunan zirkon mineralleri de bu dönemde levha tektoniğinin başladığına kanıt olarak düşünülmektedir.
Bu dönemde oluşan okyanus tabanlarında karbonatlı tortuların varlığı da kanıtlanmış durumdadır. Özellikle Isua yeşiltaş kuşağına yakın konumdaki Akilia Adası’nda bulunan karbonatlı tortular 3,8 milyar yıl önce yeryüzünde yaşamın başladığına da kanıt göstermektedir.
Bu dönemde Ay’ın Dünya’ya bugünkünden daha yakın olması nedeniyle çok daha güçlü olan gelgitlerin aynı zamanda yaklaşık 18 saat süren günler nedeniyle çok daha sık bir biçimde gerçekleştiği düşünülmektedir.
Kaynakça
Antonelli, M. A., Kendrick, J., Yakymchuk, C., Guitreau, M., Mittal, T., Moynier, F.. (2021). Calcium isotope evidence for early Archaean carbonates and subduction of oceanic crust. Nature Communications, 12. 10.1038/s41467-021-22748-2
Mojzsis, S. J., Arrhenius, G., McKeegan, K. D., Harrison, T. M., Nutman, A. P., Friend, C. R. L.. (1996). Evidence for Life on Earth before 3,800 Million Years Ago. Nature, 384, 55-59. doi:10.1038/384055a0
Bjornerud, Marcia, 2020, Yeryüzünün zamanı, Metis Yayınları, İstanbul.
yazar soyadı, adı, yayım yılı, kitap adı (italik), yayın evi ve basım yeri sırasıyla yapılır. Kitap başlığının sadece ilk harfi büyük yazılır, özel isimler dışında küçük harf kullanılır
