Göbeklitepe’den Daha Eski Olduğu Düşünülen Mendik Tepe Kazılıyor
Paylaş
Şanlıurfa’da, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki ve “tarihin sıfır noktası” olarak bilinen Göbeklitepe’den daha eski olduğu düşünülen Mendik Tepe kazılarında yerleşik yaşama geçişin izleri araştırılıyor.
Eyyübiye ilçesi kırsalındaki Payamlı Mahallesi’nde bulunan Mendik Tepe, Çakmak Tepe Kazı Başkanı Fatma Şahin tarafından keşfedildi.
Liverpool Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Douglas Baird başkanlığında, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi işbirliği ve İngiliz Arkeoloji Enstitüsü desteğiyle 2024’te başlatılan kazılar bu yıl da sürüyor.
Kazıda Bulunan Yapıların İşlevleri Araştırılıyor
Prof. Dr. Douglas Baird, AA muhabirine, alanda değişik boyutlarda yapılar ortaya çıkarıldığını belirterek, bunların işlevlerini anlamaya çalıştıklarını söyledi. Bölgede kazıların titizlikle yürütüldüğünü belirten Baird, şunları dile getirdi: “Geçen yıl açtığımız kazılarda birçok yapı ortaya çıktı. Bunların kimileri büyük, kimileri küçük. Bu yıl, bu farklılıkların nedenlerini anlamaya çalışacağız. Küçük yapılar depolama ya da yemek hazırlama gibi özel işler için mi kullanıldı? Dört-beş metrelik olanlar konut olabilir mi? Daha büyük olanlar ise konut mu yoksa ritüellerin düzenlendiği özel yapılar mıydı? Özellikle bir açmadaki büyük yapının sağlam ve özenli taş işçiliği göze çarpıyor. Bu da yapının ritüel amaçlı olma olasılığını güçlendiriyor.”
“Neolotik Dönem’in en başlarına tarihlendiğini düşünüyoruz.”
Mendik Tepe’nin Neolotik Dönemin en başlarına tarihlendiğini düşündüklerine vurgu yapan Baird, sözlerini şöyle sürdürdü: “Burası Göbeklitepe ve Karahantepe gibi Taş Tepeler Projesi’nde olan diğer yerleşmelerle ilişkili ama onlardan biraz daha eski bir yerleşme olma olasılığı var. Neolotik Dönem’in en başlarına tarihlendiğini düşünüyoruz. Bu çalışmalar, hem Taş Tepeler Projesi’nin gelişimini hem de Neolitik Dönem’in nasıl başladığını ve geliştiğini anlamaya katkı sağlıyor. İnsanların yerleşik yaşama geçiş süreciyle ilgili veriler değerlendirilecek. Proje kapsamında, Fatma Şahin’in kazdığı ve buraya yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta bulunan Çakmak Tepe’de de benzer tarihlere rastlanıyor ve her iki alanın, diğer taş tepe yerleşimlerinden biraz daha eski olabileceği görülüyor. Göbeklitepe ve Karahantepe’deki gibi büyük “T” biçimli dikili taşlar yerine, burada “T” biçimli olmayan ancak dikili taşlara rastlanması, yerleşime özgü farklı bir özellik sunuyor.”
