İstilacı Türlere Önlemler Artacak
Paylaş
İstilacı yabancı türlerin ülkeye girişinin ve yayılımının önlenmesi için Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi’nin oluşturulması ve izleme sisteminin kurulması kararlaştırıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan “İstilacı Yabancı Türlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile Yönetimi Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle, istilacı yabancı türlerin biyoçeşitlilik, ekonomi ve insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkilerin önlenmesi için ülkeye girişleri ve yayılmalarına ilişkin alınacak önlemler düzenlendi. Buna göre, istilacı yabancı türlerin ülkeye kasıtlı ve kasıtsız girişinin ve yayılımının önlenmesi ile etkin biçimde yönetilmesi için Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi oluşturulacak. Bu liste düzenli güncellenecek.
Bir türün UİST Listesi’ne alınması için bilimsel ve teknik kanıta dayanılarak ülke sınırları içinde yabancı tür olduğu, güncel koşullarda ve öngörülen iklim değişikliği koşullarında karasal ve sucul ortamlarda yaşayabilir popülasyon oluşturmaya, çevrede yayılmaya veya yaşamaya elverişli olduğu belirlenecek.
UİST Listesi, belirtilen kriterlere dayanılarak Sucul İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu ile Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubunca hazırlanacak ve karar verilmek üzere Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonuna sunulacak. Komisyonun belirlediği UİST Listesi, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacak.
Risk Değerlendirmesi Yapılacak
UİST Listesi’nin belirlenmesi için risk değerlendirmesi yapılacak. Türlerin taksonomik kimlikleri, istila geçmişi, doğal ve olası yayılış alanlarının tanımlanması, olası zararın maliyetinin değerlendirilmesi gibi konulara özen gösterilecek.
UİST Listesi’ndeki istilacı yabancı türler kasıtlı biçimde transit olarak taşınamayacak ve ülke sınırları içine sokulamayacak, kapalı muhafaza da dahil olmak üzere herhangi bir yerde bulundurulamayacak, kapalı muhafaza da dahil olmak üzere üretilemeyecek, büyütülemeyecek ve yetiştirilemeyecek, imha için özel kuruluşlara taşınması dışında taşınamayacak, ticarete konu edilemeyecek, satılamayacak, trampaya konu edilemeyecek veya kullanılamayacak, çevreye salınamayacak.
UİST Listesi’nde bulunan türler konusunda bilimsel ve tıbbi çalışmalar için üniversiteler, araştırma enstitüleri ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına Komisyonca izin verilebilecek. Komisyon, danışma grubunun uygun görmesi durumunda, UİST Listesi’ndeki türler için üstün kamu yararı ve zaruret olması durumunda istisnai faaliyet izni verebilecek.
Kaçma ya da yayılma durumunda çabucak acil durum planı uygulanacak. Acil eylem planları, danışma gruplarınca hazırlanacak veya hazırlattırılacak ve Komisyonca onaylanacak.
UİST Listesi’nin kabul edilmesini izleyen 18 ay içerisinde bu türlerin kasıtlı veya kasıtsız olarak giriş ve yayılma yollarının kapsamlı çözümlemesi gerçekleştirilecek. İstilacı yabancı türlerin miktarı, geliş yolları ve oluşabilecek olası zararlar göz önüne alınarak öncelikli geliş yolları belirlenecek.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, istilacı yabancı türlerin ülke içinde varlığını belirlemek ve yayılmasını önlemek amacıyla, UİST Listesi’nin yayımlanmasını izleyen 36 ay içerisinde araştırma, izleme ya da diğer yöntemler yoluyla istilacı yabancı türlere ilişkin verilerin toplanması ve kayıt altına alınması için izleme sistemi kuracak. Bu türlerin denetim altına alınması için imha önlemleri uygulanabilecek.
