“Küçük Ayak” Fosili Yeni Bir İnsan Atası Olabilir
Paylaş
Araştırmacılar, Güney Afrika’da bulunan “Küçük Ayak” adlı iskeletin, aynı mağarada belirlenen iki örnekle aynı türden olmadığını düşünüyor.
Dünya’nın en eksiksiz hominin fosillerinden biri olan “Küçük Ayak”, evrimsel geçmişimize ilişkin soru işaretleri yaratan yeni bir araştırmaya göre, yeni bir insan atası türünü simgeliyor olabilir.
2017’de kamuoyuna tanıtılan Küçük Ayak, şimdiye dek bulunan en eksiksiz Australopithecus iskeleti. Fosile adını veren ayak kemikleri ilk olarak 1994’te Güney Afrika’da keşfedilmiş, sonrasında Sterkfontein Mağara Sistemi’nde 20 yıla yayılan son derece zahmetli bir kazı süreci yürütülmüştü.
İskeleti ortaya çıkaran ekibe önderlik eden Witwatersrand Üniversitesinden Paleoantropolog Prof. Ronald Clarke, Küçük Ayak’ı Australopithecus prometheus türüne atfetmişti. Başkaları ise, fosilin 1925’te tanımlanan ve daha önce aynı mağara sisteminde bulunan Australopithecus africanus türüne ait olduğunu düşünüyordu.
“Afrika maymunu” anlamına gelen Australopithecus, Afrika’da yaklaşık 4,2 milyon yıl önceye dek giden bir dönemde yaşamış bir hominin grubunu belirtiyor. Ancak şimdi American Journal of Biological Anthropology dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Küçük Ayak’ın özelliklerinin her iki türden de farklı olduğunu ortaya koyarak üçüncü bir olasılığı gündeme getirdi.
Melbourne’deki La Trobe Üniversitesinde misafir öğretim üyesi olan ve araştırmaya önderlik eden Dr. Jesse Martin, “Bunun, daha önce bilinmeyen, örneklenmemiş bir insan atası türü olduğunu düşünüyoruz.” diyor. “Australopithecus prometheus’a benzemiyor ama Sterkfontein’den çıkan Africanus örneklerine de benzemiyor.”
Cambridge Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı olarak da çalışan Martin, “Bu şey, bir hominin soy ağacının parçası. Dolayısıyla, insan ailesinin soy ağacında daha önce hiç fark etmediğimiz tek bir nokta değil, ağacın tüm bir dalını keşfetmiş olmamız da mümkün.” Martin, Clarke’ın “Sterkfontein’de iki farklı hominin türü bulunduğunu savunan az sayıdaki kişiden biri” olduğunu ve bu açıdan “haklı çıktığını” söylüyor. “Clarke ile ayrıldığımız nokta şu: Ben bu türlerden birinin kesinlikle prometheus olmadığını savunuyorum.”
Araştırmacılar, Küçük Ayak’ı Australopithecus africanus’tan ayıran temel farkları belirledi. Bunlardan biri de ensenin daha uzun olması. Martin, “Kafatasının alt arka kısmı, insan evriminde oldukça “korunmuş” sayılır; yani çok hızlı değişmez. Kafatası tabanı bölgesinde bir şeyler arasında farklar bulursanız, bu farklılıkların tür düzeyindeki ayrımlara işaret etme olasılığı daha yüksektir. Çünkü evrimsel açıdan kolay kolay değişmezler. Bizim bulduğumuz farkların tamamı da bu bölgede. Martin, Küçük Ayak’ın “kayıtlardaki en eksiksiz insan atası fosili” olduğu düşünülürse, “Sterkfontein’de, adeta gözümüzün önünde saklanmış biçimde, tümüyle yeni bir türe ait kanıt bulmanın son derece çarpıcı.” olduğunu söylüyor. “Onun insan soy ağacında tam olarak nereye oturduğunu çözebilmemiz gerekir.”
Çalışmanın yazarları, Küçük Ayak için resmi bir yeniden sınıflandırma önermiyor ve şu sözleri kullanıyor: “Bu olağanüstü Küçük Ayak örneğini yirmi yılı aşkın süredir kazıp çözümleyen araştırma ekibinin yeni türü adlandırmasının daha uygun olacağını düşünüyoruz. Bu konudaki önerimizi iyi niyetli bir öneri olarak göreceklerini umuyoruz.”
Bilim insanları Küçük Ayak’ın yaşı konusunda da uzun süredir hemfikir değil. Fosil iskelet 3,67 milyon yıl yaşında olarak tarihlendirildi. Ancak kimi araştırmacılar Küçük Ayak’ın 2,8 milyon yıldan daha yaşlı olamayacağını öne sürüyor.
