Sera Gazı Salımında Rekor
Paylaş
Küresel ısınmaya neden olan sera gazı salımları 2025’te Rusya ve Çin başta olmak üzere birçok ülkede görülen artışla 60,63 milyar ton karbondioksit eş değerine ulaşarak rekor kırdı.
ABD merkezli uluslararası iklim bilimi kuruluşu Climate TRACE, yapay zeka, uydu görüntüleri ve uzaktan algılama teknolojilerini kullanarak hazırladığı küresel sera gazı salımlarına yönelik neredeyse gerçek zamanlı verilerden oluşan veri tabanında 2025 sonuçlarını açıkladı.
Veri tabanı, 10 ana ve 64 alt sektör olmak üzere, her ülkeden ve dünya çapında 9.000’den fazla şehirden 744 milyon kuruluşun geçen yıl yol açtığı sera gazı salımlarını kapsıyor.
AA muhabirinin veri tabanından derlediği bilgilere göre, dünyada sera gazı salımları 2025’te yıllık bazda %0,5 artış gösterdi. Bu oran, 303,2 milyon ton karbondioksit salımına karşılık geldi.
Geçen yılki artıştan sonra küresel sera gazı salımları 60,63 milyar ton karbondioksit eş değeriyle rekor düzeye ulaştı.
Toplam Salımlarda Çin ve ABD İlk İki Sırada
Toplam sera gazı salımlarının 17,4 milyar tonunu Çin oluşturdu. Çin’de sera gazı salımları 2025’te yıllık bazda 48,8 milyon ton karbondioksit eş değeri (%0,28) arttı.
Sera gazı salımlarının 7 milyar tonuna neden olan ABD’de ise geçen yılki artış 16,2 milyon ton (%0,23) oldu.
Hindistan 4,22 milyar ton karbondioksit eş değeri salımla üçüncü sırada yer alsa da ülkede salımlar bu dönemde 27,5 milyon ton (%0,65) azaldı. Bu düşüşte, Hindistan’ın elektrik üretim sektöründen kaynaklanan salımlardaki gerileme belirleyici oldu.
Geçen yılki toplam sera gazı salımları açısından 3,2 milyar tonla dördüncü sırada yer alan Rusya, salımların yıllık bazda en keskin artış gösterdiği ülke oldu. Rusya’daki artış 51,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri salıma (%1,64) ulaştı.
Sera gazı salımı miktarı göz önünde bulundurulduğunda Endonezya 1,55 milyar tonla listede beşinci konumda bulunurken, bu ülkeyi 1,38 milyar tonla Brezilya, 1,28’er milyar tonla İran ve Japonya, 1,05 milyar tonla Suudi Arabistan ve 950 milyon tonla Kanada izledi.
Suudi Arabistan geçen yılki toplam sera gazı sakımı bakımından dokuzuncu sırada olmasına karşın, 22 milyon tona karşılık gelen %2,14 artışla salımlarda oransal olarak en yüksek artışın görüldüğü ülke oldu.
Türkiye’nin ise sera gazı salımları 2025’te yıllık bazda %1,4 artışla 623,1 milyon ton karbondioksit eş değeri olarak ölçüldü.
Hindistan’ın yanı sıra Meksika, Avustralya, Japonya, Ukrayna, Yunanistan, Fransa, Polonya, Ekvator ve Almanya geçen yıl sera gazı salımlarında düşüş görülen ülkeler arasında öne çıktı.
Elektrik Sektörü Dünyadaki Salımların En Büyük Kaynağı Olmayı Sürdürüyor
Sera gazı salımlarındaki artışta 10 ana sektör arasında kömür, petrol ve doğal gaz olmak üzere fosil yakıtlar başı çekti. Dünyada fosil yakıt operasyonlarından kaynaklanan salımlar geçen yıl 151,7 milyon ton karbondioksit eş değeri (%1,56) yükseldi.
Rusya’nın petrol ve gaz üretiminden kaynaklanan salımlar bu artışın çoğunluğunu oluştururken, Kazakistan, Çin, Suudi Arabistan ve Brezilya ile birlikte diğer ülkelerde de geçen yıl petrol ve gaz üretimi kaynaklı salım artışı görüldü. Brezilya’nın bu kapsamdaki salımları geçen yıl %29 yükseldi.
Elektrik sektöründen kaynaklanan salımlarda 2025’te %20,3 milyon tonla (%0,13) Kovid-19 salgınından beri ilk kez düşüş görüldü. Hindistan ve Çin’in elektrik sektöründeki temiz enerji dönüşümü, bu düşüşe katkı sağladı.
Ancak, elektrik sektörü 2025’te de %26 payla sera gazı salımlarının en büyük kaynağı olmayı sürdürdü.
Temiz Enerji, Elektrik Sektörü Salımlarını Düşürüyor
Dünyada rüzgar ve güneş başta olmak üzere temiz enerji kaynaklarının en çok kullanıldığı sektörlerin başında elektrik üretimi geliyor. Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretim kapasitelerini artıran ülkelerde, bu sektördeki salımlar düşmeye başladı. Bu kapsamda Çin ve Hindistan, elektrik sektöründen kaynaklanan salımlardaki düşüşe önderlik etti.
Çin’in elektrik sektöründeki salımları 2025’te %0,4 ile 2015’ten beri, Hindistan’ın ise %2,6 ile 2020’den beri ilk kez geriledi.
Dünyada ulaşım sektörünün yol açtığı salımlar son 10 yılda %11,2 artmasına karşın, elektrikli araçların yaygın olarak kullanıldığı Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç ve İsveç’i kapsayan Nordik ülkelerinde bu sektördeki salımlar %6,2 azaldı.
